पीएम मोदी कें उज्बेकिस्तानक सर्वोच्च सम्मान: भेटल 36म अंतरराष्ट्रीय सम्मान, दुनू देशक बीच यूरेनियम आपूर्तिपर वार्ता
उज्बेकिस्तानक दौरा पर गेल प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी कें रविदिन राष्ट्रपति शावकत मिर्जियोयेव अपन देशक सर्वोच्च राजकीय सम्मान ‘ओली दाराजली दोस्लिक’ सं सम्मानित केलनि।
उज्बेक भाषाक एहि शब्दक अर्थ अछि- उच्चस्तरीय मित्रता। ई प्रधानमंत्री मोदी कें भेटल 36म अंतरराष्ट्रीय सम्मान अछि।
मोदी-मिर्जियोयेवक बीच द्विपक्षीय बैसार; यूरेनियमपर वार्ता
मोदी-मिर्जियोयेवक बीच ताशकंद मे द्विपक्षीय बैसार भेल। बैसार मे भारत-उज्बेकिस्तानक बीच यूरेनियम आपूर्तिपर चर्चा भेल।
दुनू देश 2030 धरि वार्षिक द्विपक्षीय व्यापार कें 5 अरब डॉलर धरि पहुंचयबाक लक्ष्य रखने अछि। एखन दुनू देशक बीच व्यापार 1 अरब डॉलर सं बेसी अछि। बैसारक बाद प्रधानमंत्री मीडिया कें संबोधित केलनि।
31 अगस्त कें पीएम किर्गिस्तान जाएत, एससीओ शिखर सम्मेलन मे लेताह भाग
उज्बेकिस्तान दौरा कें बाद प्रधानमंत्री मोदी 31 अगस्त सं 1 सितंबर धरि किर्गिस्तानक राजधानी बिश्केक मे रहताह। ओतय ओ एससीओक 26म शिखर सम्मेलन मे भाग लेताह।
भारत 2017 सं एससीओक पूर्ण सदस्य अछि। शिखर सम्मेलन मे सुरक्षा, आतंकवाद, व्यापार, संपर्क आ आर्थिक सहयोग जेहन मुद्दापर चर्चा होयत।
शिखर सम्मेलनक दौरान मोदीक चीनक राष्ट्रपति शी जिनपिंग, रूसक राष्ट्रपति व्लादिमीर पुतिन आ अन्य देशक नेता सभ सं भेंट होयबाक संभावना अछि।
मोदी बिश्केक मे आयोजित 6म विश्व घुमंतू खेलक उद्घाटन समारोह मे सेहो शामिल होयताह।
किर्गिस्तान मे मोदी लेल गुजराती भोजन, थेपला, खिचड़ी आ कढ़ी बनत
किर्गिस्तानक राजधानी बिश्केक स्थित गांधी रेस्टोरेंटक मुख्य रसोइया चिन्मय बडोदेकर कहलनि जे प्रधानमंत्री मोदीक स्वागत लेल हुनका घर जेहन ताजा गुजराती भोजन परोसल जाएत।
ओ कहलनि जे नाश्ता मे पोहा, उपमा आ इडली-सांभर राखल जाएत। दुपहरक भोजन मे थेपला, दाल-भात आ गुजराती तरकारी परोसल जाएत। ओतहि रातिक भोजन मे प्रधानमंत्री मोदी लेल खिचड़ी-कढ़ी बनाओल जाएत।
भारत लेल किएक महत्वपूर्ण अछि ई दौरा, चारि बिंदु
1. खनिजक भंडार: भारत बहुत दिन सं मध्य एशियाक देश सभक संग अपन संबंध मजबूत करबाक प्रयास करैत अछि। मध्य एशिया मे तेल, गैस, यूरेनियम आ अन्य महत्वपूर्ण खनिजक पैघ भंडार अछि।
2. ऊर्जा जरूरत: भारत अपन ऊर्जा जरूरत पूरा करबाक लेल एहि क्षेत्रक देश सभक संग सहयोग बढ़ेबाक चाहैत अछि।
3. नव व्यापारिक मार्ग: भारत मध्य एशियाक देश सभक संग व्यापार बढ़ेबाक सेहो चाहैत अछि। एहि लेल नव व्यापार आ परिवहन मार्ग विकसित करबाक दिशा मे काज कएल जा रहल अछि।
4. आतंकवादक विरुद्ध अभियान: अफगानिस्तानक स्थिति आ आतंकवाद जेहन मुद्दापर सेहो भारत एहि देश सभक संग सहयोग बढ़ा रहल अछि।
प्रधानमंत्री मोदीक पछिला तीन उज्बेकिस्तान दौरा
2015: प्रधानमंत्री बनेलाक बाद मोदी पहिल बेर उज्बेकिस्तान पहुंचल छलाह। एहि दौरा मे दुनू देश व्यापार, ऊर्जा आ सुरक्षा सहयोग बढ़ेबापर जोर देलक।
2016: मोदी ताशकंद मे एससीओ शिखर सम्मेलन मे शामिल भेल छलाह। एहि सम्मेलनक दौरान भारत कें संगठनक पूर्ण सदस्यता देबाक प्रक्रिया आगू बढ़ल छल। भारत 2017 मे एससीओक पूर्ण सदस्य बनल।
2022: मोदी समरकंद मे एससीओ शिखर सम्मेलन मे शामिल भेल छलाह। रूस-यूक्रेन युद्धक बीच ओ रूसी राष्ट्रपति पुतिन सं कहलनि, ‘आइक युग युद्धक नहि अछि।’ हुनकर ई बयान दुनियाभरि मे चर्चाक विषय बनल छल।
आब एससीओक बारे मे जानू, 2001 मे भेल छल स्थापना
शंघाई सहयोग संगठन यानी एससीओ एकटा क्षेत्रीय अंतरराष्ट्रीय संगठन अछि, जाहिक स्थापना 2001 मे चीन, रूस, कजाकिस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान आ उज्बेकिस्तान मिलि कए केने छल। बाद मे भारत आ पाकिस्तान 2017 मे एहि संगठन सं जुड़ल। 2023 मे ईरान सेहो एकर सदस्य बनल।
एससीओक उद्देश्य सदस्य देश सभक बीच सुरक्षा, आर्थिक आ राजनीतिक सहयोग बढ़ेनाइ अछि। संगठन आतंकवाद, उग्रवाद, मादक पदार्थक तस्करी आ साइबर अपराध जेहन मुद्दापर साझा रणनीति तैयार करैत अछि।
उज्बेकिस्तान मे पीएम मोदी कें महिला सभ बांधलनि राखी
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी शनिदिन साँझ उज्बेकिस्तानक राजधानी ताशकंद पहुंचल छलाह। एयरपोर्ट पर राष्ट्रपति शावकत मिर्जियोयेव हुनकर स्वागत केलनि। दुनू नेता एक्कहि गाड़ी मे एयरपोर्ट सं होटल धरि गेलाह।
पीएम मोदी ओतय भारतीय समुदाय कें लोक सभ सं सेहो भेंट केलनि। एहि दौरान महिला सभ हुनकर कलाई मे राखी बांधलनि।
चारि बरख बाद मध्य एशियाक दौरा पर पहुंचल पीएम मोदी उज्बेकिस्तान मे दू दिन रहताह। ओ राष्ट्रपति मिर्जियोयेवक संग द्विपक्षीय बैसार करताह।